Herfstwindlicht maken met geperste bladeren en ledlicht

Geef een glazen pot een warme herfstsfeer met echte geperste bladeren. Het project werkt met ledverlichting en met een hechtingsproef voor je aan de echte pot begint.

Een verwant voorbeeld is de herfstlantaarn van Shanti, met geperste bladeren op glas. Gebruik voor dit project uitsluitend een ledlicht.

In het kort

• Niveau: geschikt voor beginners die rustig met een penseel kunnen werken
• Wachttijd: reken voor het persen voorlopig op 1 tot 2 weken. Het drogen en uitharden van de lijm komt daar nog bij
• Gebruik: uitsluitend droge binnendecoratie met ledverlichting, niet als kaarshouder of drinkglas
• De afmetingen en tijden zijn uitgangspunten. Laat je eigen proef bepalen of de bladeren hechten

Wat heb je nodig?

• een schone, onbeschadigde glazen pot met brede opening en gladde zijkanten, ongeveer 10 tot 12 cm hoog
• zes tot acht kleine, dunne herfstbladeren uit je eigen tuin of van een plek waar plukken is toegestaan
• een kleine verpakking transparant opdrogende découpage-laklijm die volgens het etiket geschikt is voor glas
• een zacht, plat penseel van ongeveer 1 cm breed
• een ledtheelichtje met een goed gesloten batterijvak en batterijen
• absorberend, ongekleurd papier om te persen, bijvoorbeeld vloeipapier
• twee vlakke plankjes of oude boeken, een schaar, een doek en tafelbescherming

Een brede opening is prettiger dan een smalle flessenhals, want je moet het lichtje gemakkelijk kunnen plaatsen en uitnemen. Werk niet met gebarsten glas, scherpe randen of potten waarvan een oud etiket vettige lijmsporen achterlaat.

Stap voor stap

Stap 1: Kies dunne bladeren Zoek kleine, gave bladeren die zonder veel druk tegen de ronding van de pot kunnen liggen. Dunne berkenblaadjes zijn een mogelijk vertrekpunt. Dikke, leerachtige bladeren vragen vaak meer kracht en hechten lastiger. Verzamel alleen waar dat mag, laat voldoende natuurmateriaal liggen en gebruik geen beschimmelde bladeren. Vermijd onbekende planten die huidirritatie kunnen veroorzaken. Neem wat reservebladeren mee, want een blad kan na het persen scheuren of te stug blijven. Voor een eerste potje zijn drie tot vijf goed passende bladeren genoeg.

Stap 2: Pers zonder vocht op te sluiten Leg de bladeren afzonderlijk tussen absorberend papier, zonder overlap. Plaats het pakket tussen vlakke plankjes of beschermde oude boeken en verzwaar gelijkmatig. Gebruik geen waardevol boek, want plantvocht kan vlekken geven. Zet alles op een droge plek, niet boven de verwarming. Controleer het papier de volgende dag en vervang het als het vochtig is. Blijf geregeld controleren. Eén tot twee weken is een planningsmarge en geen garantie, want soort, dikte en luchtvochtigheid tellen mee. Verwerk geen blad dat nog vochtig aanvoelt of muf ruikt, en gooi beschimmelde bladeren weg.

Stap 3: Maak het glas klaar Verwijder etiket en lijmresten, was de pot met afwasmiddel en spoel grondig. Laat ook de buitenkant volledig drogen. Raak de te versieren plekken daarna zo weinig mogelijk aan, want vingerafdrukken kunnen de hechting beïnvloeden. Zet de pot op een beschermde, stabiele tafel, met alle materialen binnen handbereik en goede verlichting. Een antislipmatje helpt zodat je de pot niet voortdurend stevig hoeft vast te houden.

Stap 4: Pas de bladeren zonder lijm Hou elk blad voorzichtig tegen het glas. Het moet de ronding volgen zonder te knakken of terug te veren. Kort een uitstekende steel zo nodig voorzichtig in, maar knip niet dwars door een dikke hoofdnerf om een ongeschikt blad toch passend te krijgen. Hou ongeveer 2 cm onder de bovenrand vrij. Laat ook open glas tussen de bladeren, zodat het licht zichtbaar blijft. Leg je gekozen volgorde naast de pot op tafel.

Stap 5: Maak eerst een hechtingsproef Test één reserveblad op een vergelijkbaar schoon potje. Breng volgens het lijmetiket een dunne, gelijkmatige laag aan, leg het blad erop en druk voorzichtig vanuit het midden naar buiten. Gebruik een zacht penseel en geen harde roller op de nerven. Laat de proef drogen volgens de productinstructies en respecteer de eventuele uithardingstijd. Controleer daarna voorzichtig of de randen blijven liggen en het blad niet gemakkelijk loskomt. Veert het omhoog, kies dan een kleiner of dunner blad. Meer lijm lost een slechte aansluiting niet automatisch op.

Stap 6: Lijm de gekozen compositie Ga pas verder als de proef slaagt. Bestrijk telkens een klein vlak en plaats één blad. Strijk voorzichtig naar de randen, zonder steeds over dezelfde plek te schrobben. Breng alleen een afwerklaag over het blad aan als de gekozen laklijm daarvoor bedoeld is. Volg dezelfde laagopbouw als bij je geslaagde proef. Hou de binnenkant, de bodem en de bovenrand vrij. Laat bladeren niet overlappen, want dubbele lagen maken de ronding lastiger en het lichtbeeld donkerder. Scheurt een blad, haal het dan weg zolang de productinstructies dat nog toelaten.

Stap 7: Laat rustig drogen en controleer Zet de pot rechtop op een droge, stofarme plek. Volg het etiket voor extra lagen, droogtijd en uitharding. Droog aanvoelen is niet hetzelfde als volledig uitgehard. Dikke of wit gebleven plekken hebben mogelijk meer tijd nodig, dus forceer het niet met een haardroger. Controleer na de voorgeschreven tijd de bladranden. Een los hoekje herstel je volgens de lijminstructies. Blijft het hele blad loskomen, dan is deze combinatie niet geslaagd. Gebruik het potje dan niet als afgewerkt geschenk.

Stap 8: Plaats uitsluitend ledverlichting Zet het ledtheelichtje pas in de droge, gecontroleerde pot en kijk of je het zonder wringen kunt uitnemen. Kies een stabiele plek, weg van vocht en direct zonlicht. Gebruik geen echte kaars, ook niet heel kort, want bladeren en hobbylijm maken van hergebruikt glas geen veilige kaarshouder. Hou losse batterijen buiten bereik van kinderen en huisdieren. Geef je het potje cadeau, vermeld dan duidelijk dat het alleen bedoeld is voor ledverlichting en gebruik binnenshuis.

Variaties

• een rustige uitvoering met drie bladeren in verwante goudbruine tinten en veel zichtbaar glas
• verschillende bladvormen, waarbij je elke soort apart test op droogte en buigzaamheid
• twee vergelijkbare potten voor de vensterbank, met dezelfde kleuren
• een persoonlijk geschenk met een los kaartje met de verzamelmaand en de gebruiksaanwijzing voor het lichtje

Wil je een heldere in plaats van een matte afwerking, vergelijk dan de glansvarianten van dezelfde lijm en test het verschil eerst. Voeg niet zomaar verf, glitter of extra lak toe, want daarmee verander je de combinatie die je hebt getest.

Tips

De uitleg van lijmfabrikant Plaid over découpage beschrijft dunne, gelijkmatige lagen en drogen tussen de lagen. Voor een laag noemt die algemene uitleg 15 tot 20 minuten, afhankelijk van de omstandigheden. Dat is geen gegarandeerde droogtijd voor echte bladeren op glas, dus het etiket en je proef blijven leidend. Shanti toont in haar herfstlantaarn een aanpak met geperste bladeren en laklijm op glas, met dikkere lijmlagen. Die laagdikte is hier niet als vaste regel overgenomen. Bewaar wat reservepapier en één extra geperst blad. Noteer op een los kaartje welke lijm en droogduur je gebruikte, zodat je een geslaagde proef later kunt herhalen.

Tot slot

Een lege pot, een paar geperste bladeren en een ledlichtje geven de vensterbank een warme herfstgloed.

Verder lezen: Een Herbarium Maken: Bloemen en Bladeren Persen. · Découpage op Glas voor Beginners: Sfeervol Potje Maken met Papier en Laklijm.