Een Herbarium Maken: Bloemen en Bladeren Persen

Een herbarium is een verzameling geperste, gedroogde planten die je op karton monteert met een etiket. Door bloemen en bladeren te persen tussen absorberend papier en zware boeken bewaar je ze in hun mooiste vorm, veel langer dan in een vaas. Je hebt geen ervaring nodig, alleen geduld.

In het kort

• Geschikt voor iedereen, zonder ervaring
• Voorbereiden gaat snel, drogen duurt twee tot vier weken, monteren daarna
• De meeste materialen heb je al in huis
• Resultaat: een persoonlijke bloemencollectie die lang meegaat

Beginners lopen vaak tegen drie dingen aan. Schimmel ontstaat als bloemen te vochtig worden geperst of het papier niet vaak genoeg wordt vervangen. Kleurverlies treedt op als felle bloemen in direct zonlicht drogen, dus kies een donkere, droge plek. Droge bloemblaadjes breken makkelijk bij het monteren, dus leg ze pas vast als je zeker bent van de compositie.

Wat heb je nodig?

• verse bloemen, bladeren en kruiden uit je tuin of van een wandeling
• absorberend papier: koffiefilters, oud krantenpapier of vloeipapier (geen glanzend of gecoat papier)
• twee tot vier zware boeken of een bloemenpers
• zuurvrij karton of dik tekenpapier voor de ondergrond
• een schaar of scherp mesje
• een fijn pincet
• etiketjes of witte stickers voor naam en datum
• lijm of dubbelzijdige tape
• een map of linnen hoes om de pagina's in te bewaren

Stap voor stap

Stap 1: Pluk de bloemen op het juiste moment Pluk op een droge dag, bij voorkeur in de late ochtend wanneer de dauw is opgedroogd. Kies bloemen die net volledig zijn ontloken: te knopachtige bloemen persen niet mooi en overbloeide bloemen verliezen blaadjes.

Stap 2: Maak schoon en knip bij Verwijder losse aarde en te lange stelen. Knip de steel af tot ongeveer 5 cm. Splits een grote bloem zoals een pioenroos in tweeën langs de middellijn, zodat hij gelijkmatig droogt.

Stap 3: Bouw je pers op Leg een stuk karton neer, daarop een vel absorberend papier en schik de bloemen en bladeren plat met ruimte ertussen, zonder overlap. Dek af met nog een vel papier en een stuk karton. Herhaal deze lagen voor meerdere bloemen.

Stap 4: Leg gewicht erop en wacht Zet de stapel onder twee tot vier zware boeken of klem hem in een bloemenpers. Bewaar hem op een droge, donkere plek. Het persen duurt twee tot vier weken, afhankelijk van de dikte van het materiaal.

Stap 5: Controleer en vervang het papier Open de pers na ongeveer drie dagen voorzichtig en voel aan het papier. Vochtig? Vervang het door droog papier tegen schimmel. Herhaal dit in de eerste twee weken elke vier tot vijf dagen.

Stap 6: Monteer Als de bloemen helemaal droog en plat zijn en papierachtig en stijf aanvoelen, haal je ze met een pincet uit de pers. Leg ze op zuurvrij karton, probeer de compositie en zet ze vast met een druppel lijm of kleine stukjes doorzichtige tape. Schrijf op een etiket de naam van de plant, de vindplaats en de datum.

Variaties

• een seizoenscollectie in vier mappen: lente, zomer, herfst en winter
• geperste bloemen combineren met aquarelverf
• een geboortekaartje of gelukswens met kleine geperste bloemblaadjes
• kruiden zoals munt, lavendel en rozemarijn bewaren
• een botanische kalender met elke maand een andere bloem
• een herinneringsboekje met bloemen van bijzondere momenten

Tips

Pers bloemen zo snel mogelijk na het plukken. Vlas- en varenbladeren persen mooi plat. Vermijd vochtige bloemen met vlezige blaadjes zoals lelies, orchideeën en tulpen, want die schimmelen snel. Margrieten, korenbloemen en viooltjes persen goed. Schrijf datum en vindplaats meteen op het etiket. Bewaar je herbarium droog en donker in een map met zuurvrij papier, eventueel met zakjes silicagel, en weg van direct zonlicht. Schimmelt iets, verwijder het aangetaste materiaal meteen en vervang al het papier.

Tot slot

Een herbarium groeit met elke wandeling: geduld bij het drogen loont.

Verder lezen: Bloemen drogen: complete gids voor beginners · Creatieve hobbyideeën voor thuis · Kaarten maken met geperste bloemen · Zelfgemaakte geschenkideeën met natuurmaterialen.