Vilten onderzetters naaien met festonsteek in herfstkleuren

Een vilten onderzetter is een plat lapje onder een glas als decoratief tafelaccent. Je verbindt twee vierkanten kant-en-klaar vilt met een festonsteek, een handsteek waarvan de lusjes een doorlopend randje vormen. In roestbruin, olijfgroen en okergeel maak je zo een rustig herfstproject zonder naaimachine, voering of keeropening. De onderzetter is bedoeld voor een koud glas en niet als bescherming tegen hete pannen of mokken.

Als ander vormvoorbeeld zijn er esdoornvormige vilten onderzetters. Voor het verbinden van vilt is er de festonsteekuitleg van Vilt Wereld. Bekijk ook de festonsteekuitleg van iFixit, met een andere schaal en toepassing aan een dekenrand.

In het kort

• Beginnersproject met naald en draad.
• Voorbeeldmaat: twee vierkanten van 12 bij 12 cm die ongevouwen op elkaar liggen.
• Maak eerst één proefstuk met je eigen vilt, draad en glas.
• Alleen voor koude glazen. Kies voor hete voorwerpen een onderzetter die daarvoor bedoeld is.

Wat heb je nodig?

• Twee vellen stevig hobbyvilt van ongeveer 30 bij 30 cm en 1 tot 1,5 mm dik
• Borduurgaren in een contrasterende kleur
• Scherpe handnaalden met een geschikt oog
• Schaar
• Liniaal
• Papier en potlood voor de mal
• Optioneel: stofklemmetjes

Stap voor stap

Stap 1: Controleer vilt, draad en werkplek Zorg voor een lichte ondergrond en genoeg licht. Probeer de naald door twee restjes vilt. Lukt dat alleen met veel kracht, kies dan ander materiaal en duw een vastzittende naald niet tegen je vingers. Wrijf met een licht vochtig wit lapje over een restje van elke kleur. Zichtbare kleurafgifte is een reden om ander vilt te kiezen. Geen afgifte bij deze korte proef is geen garantie voor blijvende kleurechtheid.

Stap 2: Knip twee gelijke vierkanten Teken op papier een vierkant van 12 bij 12 cm en knip het uit. Knip met de mal één vierkant per kleur. Houd beide stukken naast elkaar en controleer de randen. Kies voor de eerste onderzetter rechte hoeken.

Stap 3: Leg de zichtkanten naar buiten Leg het onderste vierkant met de mooiste kant naar beneden en het tweede met de mooiste kant naar boven precies erop. Voeg geen vulling toe en vouw geen randen om. Houd de lagen bij elkaar met je vrije hand of met klemmetjes en controleer of de onderste laag niet verschuift.

Stap 4: Maak de eerste festonsteek Neem ongeveer 45 cm borduurgaren en gebruik twee afgesplitste draadjes samen. Rijg ze door de naald en knoop de uiteinden onderaan samen. Begin midden op een zijde, ongeveer 4 mm van de kniprand. Steek vanuit de ruimte tussen de lagen door alleen het bovenste lapje naar voren, zodat het knoopje binnenin blijft. Breng de naald buitenom over de kniprand naar achteren en steek van achter naar voor door beide lagen bij het eerste prikpunt. Laat de draad een lus vormen, haal de naald door die lus en trek voorzichtig aan tot de lus tegen de buitenrand ligt. De rand mag niet omkrullen.

Stap 5: Herhaal langs de eerste zijde Ga ongeveer 4 mm opzij. Breng de naald weer buitenom naar achteren en steek van achter naar voor door beide lagen, ongeveer 4 mm van de kniprand. Haal de naald door de lus en trek die zachtjes naar de buitenrand. Herhaal dit in dezelfde richting. De steekjes verbinden de lagen en de lusjes vormen het randje. Oefen eerst op reststroken als de beweging nog niet lukt.

Stap 6: Draai om de hoeken Stop voor de hoek en leg het werk plat. Plaats een steek dicht bij de hoek zonder vlak langs de uiterste punt te prikken. Draai het werk een kwartslag en ga verder langs de volgende zijde. Trek niet harder om een opening te verbergen. Haal een onhandige steek liever terug uit en plaats hem opnieuw.

Stap 7: Wissel de draad Wacht niet tot er nog een kort puntje draad over is. Steek aan de achterkant onder een bestaande steek door, laat een lusje, haal de naald erdoor en trek aan. Herhaal dat een keer. Voer het draadeinde enkele centimeters tussen de lagen en knip af waar het weer naar buiten komt. Begin de nieuwe draad met een verborgen knoopje zoals in stap 4.

Stap 8: Sluit de rand en test het gebruik Werk rondom verder en verbind de laatste randlus met de eerste door onder het eerste randdraadje door te steken. Werk de draad aan de achterkant af. Je laat geen opening, de onderzetter is rondom gesloten. Zet op een beschermde tafel een leeg, koud glas midden op het proefstuk. De hele bodem moet binnen de onderzetter vallen en stabiel staan. Probeer daarna kort een gevuld koud glas terwijl je erbij blijft. Controleer onderkant en tafel op vocht en kleurafgifte. Een geslaagde proef bewijst geen waterdichtheid. Haal een natte onderzetter weg en laat hem volledig drogen.

Variaties

• Roestkleurig vilt met een olijfgroene achterkant en okergeel garen.
• Een reeks in één viltkleur met telkens een andere draadkleur.
• Een lichte bovenkant met donkere steken, zodat je de draad beter volgt.
• Een klein initiaal in een hoek van alleen het bovenste lapje, vóór het samennaaien. Houd het midden vlak.
• Een andere maat: teken een nieuwe mal rond de gemeten glasbodem en laat rondom extra ruimte.

Tips

• Vermijd knopen, kralen en dikke versiering onder het glas, ze laten de bodem wiebelen.
• Werk met korte draadlengtes en pauzeer na een zijde.
• Een rand die golft vraagt minder draadspanning, niet harder trekken.
• Volg voor wassen de voorschriften van je vilt en garen en test op het proefstuk.
• Uit één vel van 30 bij 30 cm passen vier vierkanten van 12 bij 12 cm. Je hoeft geen naadtoeslag toe te voegen.

Tot slot

Maak eerst één onderzetter en controleer die met je eigen materialen en glas. Meer lagen hobbyvilt zijn geen vervanging voor hittebescherming.

Verder lezen: Vilten schaarhoes naaien met festonsteek in herfstkleuren. · Stoffen onderzetters naaien met rijgsteken in herfstkleuren.