Patchwork-speldenkussen naaien: vier lapjes in herfstkleuren

Een patchwork speldenkussen is een klein, gevuld naaikussen waarvan de bovenkant uit verschillende lapjes bestaat. In dit project naai je vier katoenen vierkantjes samen tot een rustig dambordmotief en voeg je een effen achterkant toe. Met roestbruin, okergeel en crème krijgt je naaihoek een warme herfstsfeer, zonder ingewikkelde vormen of een groot patroon.

Een ander speldenkussenvoorbeeld staat bij Fris & Vrolijk. De Modevakschool legt de voorbereiding van stof uit; pas de voorbereiding aan jouw eigen materiaal aan.

In het kort

Het project is eenvoudig, met aandacht voor gelijke naden en het middenpunt. Het kussen meet ongeveer 10 bij 10 cm voor het vullen. Gevuld wordt het boller en de gemeten breedte kleiner. De maten zijn uitgangspunten en niet fysiek getest. Maak eerst een proefkussen en controleer de naden en het gebruik met je eigen spelden. Een mooi uiterlijk zegt niets over veiligheid of stevigheid.

Wat heb je nodig?

• Twee katoenen lapjes in verschillende kleuren, elk na voorbereiding minstens 14 bij 14 cm bruikbaar
• Effen katoen voor een achterkant van 12 bij 12 cm
• Schone polyester vezelvulling
• Naaigaren
• Stofschaar, meetlat, potlood of stofmarkeerder
• Naaimachine, handnaald en strijkijzer
• Een stomp hulpmiddel om de hoeken uit te duwen

Gebruik soepel geweven katoen dat weinig rekt. Kies voor alle bovenlapjes ongeveer dezelfde dikte. Een dunne blouse combineren met zware meubelstof maakt het midden onnodig lastig. Knip voor een kussen vier vierkantjes van 7 bij 7 cm en een achterkant van 12 bij 12 cm. De naadtoeslag van 1 cm is al inbegrepen. Voor een apart proefkussen heb je dezelfde onderdelen nogmaals nodig.

Stap voor stap

Stap 1: Bereid de katoen voor Was, droog en strijk de stoffen volgens hun eigen onderhoudsinstructies voor je knipt. Zo werk je met de afmetingen na de eerste voorbereiding. Laat verschillende kleuren niet samen weken als je niet weet of ze afgeven. Controleer of elk lapje voldoende bruikbare ruimte heeft, zonder rafels of beschadigde stukken.

Stap 2: Knip vijf onderdelen Teken vier vierkantjes van 7 bij 7 cm, twee in de ene kleur en twee in de andere. Knip daarnaast de achterkant van 12 bij 12 cm. Meet beide richtingen, want een scheef vierkant wordt later niet vanzelf recht. Markeer desgewenst aan de verkeerde kant de naailijn op 1 cm van de rand.

Stap 3: Leg het dambord klaar Leg de vier lapjes in twee rijen. Boven komt bijvoorbeeld roest links en oker rechts, onder wissel je die volgorde om. Controleer of motiefjes rechtop staan. Maak eventueel een foto van de losse indeling.

Stap 4: Naai twee paren Leg de twee lapjes van de bovenste rij met de goede kanten tegen elkaar. Naai de gedeelde verticale zijde op 1 cm van de rand met een rechte steek. Een steeklengte rond 2,5 mm is een begininstelling. Test die op een restje. Hecht begin en einde vast en herhaal voor de onderste rij. Trek niet aan de stof terwijl de machine transporteert.

Stap 5: Pers en verbind de rijen Pers de naadtoeslagen van het bovenste paar naar links en die van het onderste paar naar rechts. Til het strijkijzer op in plaats van het heen en weer te schuiven. Leg daarna de rijen met de goede kanten tegen elkaar en de middennaden tegenover elkaar. De toeslagen liggen in tegengestelde richtingen, zodat ze minder opstapelen. Zet vast en naai de lange aansluitrand op 1 cm.

Stap 6: Controleer de bovenkant Pers de nieuwe naad voorzichtig. Het patchworkdeel hoort ongeveer 12 bij 12 cm te meten: twee stukken van 7 cm verliezen samen 2 cm aan de naad. Meet na het persen. Is het duidelijk scheef of te klein, herstel dan eerst de naad. Rek de stof niet uit om de achterkant passend te krijgen.

Stap 7: Sluit de buitenrand met een opening Leg de bovenkant en de achterkant met de goede kanten tegen elkaar. Markeer midden op een zijde een keeropening van ongeveer 4 cm, weg van de hoeken. Naai rondom op 1 cm van de rand, maar laat die opening vrij. Hecht aan beide uiteinden van de opening. Verwijder eventuele spelden voor de machinenaald ze bereikt.

Stap 8: Keer en vul geleidelijk Knip alleen de overtollige hoekpunten schuin weg, zonder de stiklijn te raken. Laat bij de keeropening de volle naadtoeslag zitten. Keer het kussen en duw de hoeken voorzichtig uit met een stomp hulpmiddel. Voeg kleine plukjes vulling toe en verdeel ze. Stop voor de buitennaad gespannen staat. Het kussen moet zacht meegeven en niet hard opgepropt zijn.

Stap 9: Werk af en test het gebruik Vouw beide randen van de opening 1 cm naar binnen. Sluit met kleine laddersteken: neem afwisselend een kort steekje in de ene en de andere gevouwen rand, zonder de hele vulling te doorsteken. Zet de draad stevig vast. Controleer rondom op openingen. Steek een speld voorzichtig in en bekijk ook de onderkant. Een punt mag niet ongemerkt doorsteken.

Variaties

• Rustig tweekleurig: een effen stof en een fijne print, zodat de vier vakken duidelijk leesbaar zijn. Liever blauw en gebroken wit? Het blok werkt ook buiten het najaar.
• Herinneringslapjes van geschikte katoen van een versleten kledingstuk, zonder dunne plekken of onbekende rekbaarheid.
• Een lichte, effen achterkant helpt bij het controleren van naden en uitstekende punten.
• Een kleinere versie: vier lapjes van 6 bij 6 cm geven een bovenkant van 10 bij 10 cm. De achterkant is dan ook 10 bij 10 cm en met dezelfde naden blijft ongeveer 8 bij 8 cm over voor het vullen. Maak die versie eerst als proef.
• Voeg geen knoop of dikke versiering toe op de plek waar je spelden wilt steken. Een extra lus of polsband vraagt een andere gebruikscontrole.

Tips

• Wassen, drogen en strijken voor het knippen maakt nauwkeurig werken gemakkelijker en beperkt verrassingen door krimp.
• Een gelijkblijvende naadtoeslag is belangrijker dan snelheid. Gebruik de markering op je machine of teken de lijn en oefen de instelling eerst op dezelfde katoen.
• Werk bij goed licht, leg je meetlat vlak en neem een pauze als kleine naden vermoeiend worden.
• Combineer een donkere en een lichte stof voor herkenbare vakken.

Tot slot

Maak eerst een proefkussen en controleer naden, vulling en het gebruik met je eigen spelden.

Verder lezen: Patchwork-patronen: van traditionele quilts tot moderne kunst. · Speldenkussen Bloem Naaien: Vrolijk Beginnersproject van Restjes Stof.