Onderzetters weven op karton: eenvoudig in herfstkleuren

Weven op karton is een manier om zonder weefgetouw te beginnen. Je maakt een eenvoudig weefraam van golfkarton en weeft een kleine onderzetter in roestbruin, mosterdgeel en crème. Je hoeft geen haaksteken of telpatroon te kennen.

In het kort

Voor beginners die rustig willen leren weven. De onderzetter is ongeveer 9 tot 10 cm breed en 10 cm hoog, zonder franjes. De draadspanning beïnvloedt de eindmaat. Gebruik: voor een stabiel kopje op een droge tafel, niet voor hete pannen en niet als gegarandeerde bescherming tegen vocht.

Wat heb je nodig?

• Eén bol glad, stevig katoengaren van 50 gram voor de verticale draden
• Twee bollen iets dikker katoengaren van 50 gram voor de gekleurde banen
• Een stompe borduurnaald met groot oog
• Een stevig stuk golfkarton van ongeveer 18 bij 24 cm uit een schone verpakkingsdoos
• Liniaal, potlood, schaar en plakband

Kies voor de spandraden katoen dat niet gemakkelijk breekt als je er voorzichtig aan trekt. Glad garen werkt prettiger dan pluizig garen, want je ziet beter waar de naald loopt.

Stap voor stap

Stap 1: Maak je kartonnen weefraam Leg het karton met de ribbels van boven naar beneden. Teken bovenaan 20 streepjes met telkens 5 mm tussenruimte, netjes in het midden. Neem dezelfde verdeling over op de onderkant, zodat de streepjes tegenover elkaar staan. Verstevig beide randen met plakband en knip op elk streepje een sleufje van ongeveer 1 cm diep.

Stap 2: Span twintig afzonderlijke draden Knip 20 stukken stevig katoen van ongeveer 40 cm. Leg de eerste draad door het eerste bovenste sleufje, recht over de voorkant en door het tegenoverliggende onderste sleufje. Plak beide uiteinden afzonderlijk aan de achterkant vast. Herhaal dit voor alle draden. Ze moeten recht liggen, maar het karton mag niet kromtrekken. Deze verticale draden heten de schering.

Stap 3: Bepaal waar je begint Zet aan beide zijkanten een potloodstreepje op 7 cm van de onderrand. Daartussen begint je geweven vlak. Schuif een smalle strook karton onder alle spandraden, net beneden deze lijn, om werkruimte te maken. Het vrije stuk onderaan blijft leeg, want die draadlengte heb je nodig voor het knopen.

Stap 4: Weef de eerste twee rijen Knip ongeveer 80 cm van je eerste kleur en haal die door de stompe naald. Laat links 8 cm draad uitsteken. Ga van links naar rechts over draad 1, onder draad 2, over draad 3 en zo verder. Keer daarna terug: waar je vorige rij boven een draad ligt, ga je nu eronder. Dit afwisselen heet platbinding. De horizontale draad heet de inslag.

Stap 5: Hou de zijkanten ontspannen Leg elke nieuwe rij eerst in een kleine boog. Schuif de draad daarna met je vingers zachtjes naar de vorige rij. Trek hem niet strak van rand tot rand, anders wordt het matje steeds smaller. Controleer na enkele rijen de breedte met je liniaal. Verandert die zichtbaar, maak dan de laatste rijen los en probeer opnieuw met meer ruimte aan de zijkanten.

Stap 6: Wissel van kleur Weef bijvoorbeeld eerst een crèmekleurige baan van 3 cm, daarna een roestbruine baan van 4 cm en opnieuw 3 cm crème. Dit zijn ontwerpkeuzes, geen verplichte verhoudingen. Wissel aan een zijkant en laat zowel de oude als de nieuwe draad ongeveer 8 cm uitsteken. Werk zonder dikke knoop midden in het vlak, want die zou onder je kopje zitten.

Stap 7: Werk losse uiteinden weg Stop als het geweven vlak ongeveer 10 cm hoog is. Haal de losse inslagdraden met je naald aan de achterkant enkele centimeters door bestaande rijen, van richting veranderend, zonder aan de voorkant lussen te trekken. Knip pas af als het uiteinde stevig blijft zitten. Controleer of nergens een verdikking zit waar de bodem van je kopje rust.

Stap 8: Haal het werk van het karton Verwijder de steunstrip. Maak onderaan telkens twee naast elkaar liggende spandraden los van het plakband en de sleufjes. Knoop dit paar direct tegen de geweven rand met een platte knoop: rechts over links, daarna links over rechts. Werk zo alle paren af en herhaal bovenaan. Trek de knopen aan zonder het weefwerk samen te persen en knip de franjes gelijkmatig op ongeveer 1 cm.

Stap 9: Controleer vorm en gebruik Leg de onderzetter plat en strijk hem met je handen recht. Zet er eerst een leeg, stabiel kopje op. Wiebelt het, werk dan uitstekende draadjes weg of gebruik het matje als decoratief lapje. Textiel kan gemorste drank doorlaten. Leg op een kwetsbare tafel een geschikte vochtwerende bescherming onder.

Variaties

• Rustige herfststrepen: crème met roestbruin, mosterdgeel als smalle accentlijn.
• Zachte natuurtinten: zandkleur, mosgroen en warm grijs.
• Een persoonlijk geschenk: twee onderzetters met dezelfde kleuren, in omgekeerde volgorde van de banen.
• Garenrestjes: gebruik meerdere kleuren van ongeveer dezelfde dikte.
• Voor een decoratief wandlapje kun je vrijer spelen met diktes en franjes. Laat kralen, dikke knopen en opgehoogde versieringen weg bij een gebruiksonderzetter.

Tips

• Zorg voor helder licht naast je werk en leg een effen ondergrond onder het weefraam.
• Werk met korte inslagdraden als lange stukken in de knoop raken.
• Neem pauze als je vingers moe worden. Berg de naald veilig op en leg een papiertje naast de volgende rij.
• Maak eerst één exemplaar en noteer de gekozen draad, breedte en spanning.

Handwerkles beschrijft weven op karton als een goedkope, ruimtebesparende manier om zonder speciaal weefgetouw te beginnen.

Wimke toont weven op kartonnen bordjes en noemt onderzetters als toepassing.

Tot slot

Handwerk wordt nooit volledig identiek. Maak eerst één onderzetter voor je een reeks begint.

Verder lezen: Ontdek de kunst van het weven. · Herfsttafelrunner naaien: stap voor stap een warme herfssfeer op tafel. · Spiraalonderzetters haken: gratis patroon met drie kleuren.