Mandensteek breien: een oefenlapje in herfstkleuren

De mandensteek is een breisteek waarbij blokken rechte en averechte steken elkaar afwisselen. Zo ontstaat een reliëf dat aan vlechtwerk doet denken. Je breit gewoon heen en weer op twee naalden, zonder weefraam of kabelnaald. Met dit kleine oefenlapje in een warme herfstkleur leer je het ritme van de steek kennen.

Breiwinkeltje beschrijft de mandensteek als blokken van rechte en averechte steken met een geweven uitstraling.

In het kort

Dit lapje is voor beginners die recht en averecht kunnen breien, opzetten en afkanten. Je zet 30 steken op: een rand van 3 steken aan elke kant en 24 patroonsteken in het midden. Het patroon herhaalt zich over 8 naalden. Het is een oefenlapje voor je eigen stekenverzameling, geen onderzetter of pannenlap. Gebruik het eerste lapje om je spanning en de structuur te beoordelen.

Wat heb je nodig?

• Een bol glad, effen garen, geschikt voor ongeveer 4 mm naalden
• Een paar breinaalden van 4 mm, of de maat die het etiket van het garen aanraadt
• Twee ringvormige steekmarkeerders
• Een stompe wolnaald met ruim oog
• Een meetlint
• Een kleine handwerkschaar

Kies een lichte of middellichte kleur waarin je de steken goed ziet. Zeer donker, pluizig of sterk gemêleerd garen maakt het lastiger om rechte V-vormen en averechte bobbeltjes te onderscheiden. Gebruik voor een eerste poging liever geen verzameling korte draadrestjes met veel knopen. Roestbruin, okergeel en mosgroen geven een herfstgevoel, maar ook crème laat de afwisseling mooi zien.

Stap voor stap

Stap 1: Maak je werkplek overzichtelijk Leg het garen zo dat de bol vrij kan afrollen. Zet je verlichting schuin naast je werk en ondersteun je onderarmen comfortabel. Schrijf de patroonnummers 1 tot en met 8 onder elkaar op een los blaadje. Streep alleen een naald af nadat je hem helemaal hebt gebreid.

Stap 2: Zet 30 steken op Zet soepel 30 steken op en laat een begindraad van ongeveer 15 cm hangen om later weg te werken. Die 30 steken bestaan uit 3 randsteken, 24 patroonsteken en opnieuw 3 randsteken. Controleer het aantal voor je begint. Er wordt in dit lapje geen enkele randsteek afgehaald: je breit alle steken.

Stap 3: Brei de onderrand Brei 4 volledige naalden recht, telkens over alle 30 steken. Keer het werk na elke naald. Zo maak je een kleine onderrand in ribbelsteek. Leg na de vierde naald een losse notitie naast je werk: hier begint patroonnaald 1. Verwijder de notitie pas als je de eerste herhaling hebt afgevinkt.

Stap 4: Plaats de markeerders en begin het patroon Brei 3 steken recht en schuif een markeerder op de rechternaald. Brei daarna 4 recht en 4 averecht, en doe die combinatie in totaal 3 keer. Plaats de tweede markeerder en brei de laatste 3 steken recht. Je hebt nu patroonnaald 1 gemaakt en nog steeds 30 steken. Breng de draad tussen de naaldpunten door naar voren voor averecht en naar achteren voor recht. Sla hem niet over een naald heen, want een onbedoelde omslag maakt een extra steek en vaak een gaatje.

Stap 5: Werk de eerste blokken af Brei patroonnaalden 2, 3 en 4 telkens precies zo: 3 recht, daarna 3 keer de combinatie van 4 recht en 4 averecht, eindigend met 3 recht. Schuif elke markeerder gewoon naar de andere naald wanneer je hem bereikt. De markeerder telt niet als steek. Ook op de teruggaande naalden geldt dezelfde geschreven volgorde. Voeg niet zomaar één extra patroonsteek toe, want de regel hoort bij de 24 middensteken.

Stap 6: Wissel de blokken om Brei patroonnaald 5 als volgt: 3 recht, daarna 3 keer de combinatie van 4 averecht en 4 recht, eindigend met 3 recht. Brei patroonnaalden 6, 7 en 8 op precies dezelfde manier als naald 5. Alleen het middendeel verandert, de 3 steken aan elke zijkant blijven recht. Na die 8 naalden staan gladde en bobbelige blokken afwisselend boven elkaar. Trek de blokken niet uit elkaar om ze vierkant te maken, want hun verhoudingen hangen af van je garen en je spanning.

Stap 7: Herhaal zonder de tel kwijt te raken Herhaal patroonnaalden 1 tot en met 8 nog 3 keer. Samen met de eerste herhaling geeft dat 32 patroonnaalden. Tel na elke volledige herhaling opnieuw je steken, het moeten er 30 blijven. Noteer bij een pauze bijvoorbeeld "herhaling 3, naald 5 klaar", niet alleen het getal 5. Het is niet erg als je lapje nog geen mooi vierkant is. Wil je extra lengte, voeg dan een volledige herhaling van 8 naalden toe en noteer dat apart.

Stap 8: Maak de bovenrand en kant af Brei na de laatste patroonnaald nog 4 naalden volledig recht. Verwijder de markeerders zodra je ze in de eerste randnaald bereikt. Zonder extra herhalingen heb je nu 40 naalden gebreid: 4 onderaan, 32 in het patroon en 4 bovenaan. Opzetten en afkanten tellen niet mee. Kant daarna soepel recht af. Laat ongeveer 15 cm einddraad over, knip af en haal het uiteinde door de laatste lus. Trek alleen die sluitlus vast.

Stap 9: Werk af en beoordeel je proef Werk de begin- en einddraad met de wolnaald door enkele bestaande steken aan de achterkant. Verdeel het draadje zonder harde knoop of trekkende rand. Controleer de aanwijzingen op het etiket van het garen voor wassen en drogen. Laat het lapje volledig drogen voor je breedte en hoogte noteert. Leg het vlak zonder hard te rekken. Schrijf garensoort, naaldmaat, stekenaantal en afmetingen op een kaartje dat je erbij bewaart. Zo bouw je een persoonlijke stekenverzameling op.

Variaties

• Maak een tweede proef in een andere effen herfstkleur en vergelijk hoe licht en donker het reliëf laten uitkomen.
• Brei hetzelfde garen op een iets andere naaldmaat. Noteer beide maten en beoordeel de soepelheid pas nadat beide lapjes dezelfde verzorging kregen.
• Maak een breder oefenstuk met 38 steken: 3 randsteken, 32 patroonsteken en 3 randsteken. Herhaal de combinatie in het midden dan 4 keer in plaats van 3.
• Bewaar een lapje naast een proef in ribbelsteek, zodat je structuur en rek naast elkaar kunt voelen.

Tips

• Bekijk de steek onder je naaldpunt. Een recht gebreide steek toont doorgaans een V, een averechte steek een dwars bobbeltje.
• Controleer bij een fout eerst het naaldnummer en daarna de draadpositie. Zo haal je niet onnodig een hele herhaling uit.
• Trek na een overgang van recht naar averecht niet extra hard aan de draad. Een gelijkmatige handbeweging is belangrijker dan een strak lapje.
• Beoordeel de vlakheid aan je eigen proef. Niet elk garen geeft een volkomen vlak resultaat.
• Begin voor een sjaal of kussen niet meteen met een geschat aantal bollen. Zoek een passend patroon of bereken de maat vanuit een voldoende groot, verzorgd proeflapje.

Tot slot

Een klein lapje is een rustige manier om de mandensteek te leren kennen. Met een proeflapje blijven fouten klein en kun je na een pauze makkelijk verder breien.

Verder lezen: Steken Opzetten Breien voor Beginners: Rustige Start voor een Mooie Eerste Rand. · Afkanten Breien voor Beginners: Zo Maak Je een Soepele Rand.