Houten herfsthanger borduren: kruissteek voor beginners

Een kleine herfsthanger met negen kruissteken op een vooraf geperforeerd houten plaatje. Je leert eerst één kruissteek en herhaalt die daarna. Het motief is een eigen oefenvierkant, geen overgenomen patroon.

In het kort

• Niveau: beginner
• Oefenmotief: een gevuld vierkant van 3 bij 3 kruissteken, samen 9 steken
• Ondergrond: een houten plaatje met open, regelmatig gaatjesrooster en een apart ophanggaatje
• De maten hieronder zijn vertrekpunten. Controleer de combinatie van plaatje, naald en draad voor je meerdere hangers maakt

Wat heb je nodig?

• een houten borduurplaatje met regelmatig vierkant gaatjesrooster en een afzonderlijk ophanggaatje
• borduurgaren, bijvoorbeeld roestbruin, oker en donkergroen. Voor het oefenmotief gebruik je één kleur
• een stompe borduurnaald. Oog en naald moeten met draad door de gaatjes kunnen
• een kleine handwerkschaar
• zacht lint voor de ophanging, in een breedte die zonder wringen door het ophanggaatje past
• ruitjespapier

Zoek op kenmerken, niet op een vaste diameter. Je hebt minimaal een onbeschadigd blok van 4 bij 4 gaatjes nodig, plus vrije ruimte rondom en een ophanggaatje. Een plaatje met verspreide prikgaatjes is niet automatisch een kruissteekrooster.

Stap voor stap

Stap 1: Controleer het houten plaatje Bekijk beide kanten bij goed licht. De gaatjes moeten open zijn en de randen mogen geen losse splinters hebben. Kies een ander plaatje als de draad ergens blijft haken of het hout rond een gaatje beschadigd is. Zelf gaten toevoegen of vergroten hoort niet bij dit project.

Stap 2: Plan het oefenvierkant Teken op ruitjespapier 3 vakjes naast elkaar en 3 onder elkaar. Kleur alle 9 vakjes. Elk vakje is één kruissteek. De vier hoekpunten zijn de gaatjes waar de draad doorheen gaat, dus op het hout gebruik je 4 gaatjeskolommen en 4 gaatjesrijen. Zoek dat blok op je plaatje en leg het patroon er in dezelfde richting naast. Laat rondom ruimte vrij. Het ophanggaatje gebruik je niet voor het motief. Past het blok niet netjes, kies dan een andere ondergrond.

Stap 3: Maak een draadproef Knip ongeveer 40 centimeter garen af. Gebruik bij deelbaar borduurgaren voorlopig 2 draadjes. Rijg ze samen door de naald en probeer een doorgang. Trek de naald recht en rustig door. Moet je duwen of wrikken, neem dan minder draadjes of een beter passende naald.

Stap 4: Begin de eerste kruissteek Leg de voorkant naar je toe. Kom voor het eerste vakje van achter naar voren door het gaatje linksonder. Laat achteraan ongeveer 6 centimeter draad hangen en houd dat uiteinde voorlopig vast. Ga naar achteren door het gaatje rechtsboven. Kom vervolgens naar voren door het gaatje rechtsonder en ga naar achteren door het gaatje linksboven. Zo ontstaat een volledig kruisje met de tweede diagonaal bovenop. Trek alleen zover aan dat de steek vlak ligt.

Stap 5: Werk de eerste rij af Maak het tweede en derde kruisje op dezelfde manier. Aangrenzende vakjes delen gaatjes, maar krijgen elk hun eigen twee diagonalen. Keer het plaatje geregeld om, zodat je de begindraad niet per ongeluk vastnaait. Maak elk kruisje volledig af voor je naar het volgende gaat. Het bovenste draadje blijft steeds in dezelfde richting liggen.

Stap 6: Borduur de twee volgende rijen Ga terug naar de linkerkant voor rij 2 en werk drie volledige kruisjes van links naar rechts. Doe hetzelfde voor rij 3. Je hebt nu 9 kruissteken, drie per rij. Raakt de draad op, stop dan terwijl er nog genoeg lengte overblijft om af te werken en begin een nieuwe draad zoals in stap 4.

Stap 7: Werk de draadeinden weg Haal aan de achterkant het beginuiteinde onder minstens drie bestaande achterkantsteken door. Doe hetzelfde met het werkuiteinde en knip daarna de overtollige draad af. Trek voorzichtig aan de steken om te controleren of de uiteinden blijven zitten. Gebruik geen lijm voor losse draad.

Stap 8: Voeg de ophanging toe Knip ongeveer 25 centimeter lint af, haal één uiteinde door het ophanggaatje en knoop de twee vrije uiteinden samen. Controleer boven een tafel of knoop en gaatje het lichte plaatje houden. Is de lus te kort voor je tak, gebruik dan langer lint. Hang de decoratie binnenshuis, weg van echte kaarsen en vocht. Houd losse naalden en kleine onderdelen buiten bereik van kinderen en huisdieren. Dit is geen speelgoed of sieraad.

Variaties

• een schaakmotief met roestbruin en oker. Rij 1 en rij 3 krijgen roestbruin, oker, roestbruin, rij 2 krijgt oker, roestbruin, oker. Dat zijn 5 roestbruine en 4 okergele kruisjes
• een volledig okergeel vierkant met donkergroen lint
• twee kleine vierkantjes naast elkaar met een lege kolom ertussen. Teken eerst het volledige ontwerp en tel alle gebruikte gaatjes
• als geschenkversiering aan een los lint aan een verpakking, zodat de ontvanger de hanger kan bewaren

Tips

Werk kleurwissels pas wanneer je draadeinden betrouwbaar kunt afwerken. Leg een licht doek onder je werk, zodat je donkere draad en losse onderdelen beter ziet. Hou de draad kort genoeg om hem zonder grote armbewegingen door te trekken. Neem na elke rij even pauze en ontspan je handen. Test na de eerste drie kruisjes of gedeelde gaatjes niet te vol worden. Ga bij weerstand terug naar de draadproef in plaats van harder te trekken. Twee draadjes zijn alleen een vertrekpunt. Het echte aantal hangt af van de gaatjes, het naaldoog en de gewenste dekking. Een gewone ongeboorde houten schijf past niet bij dit project, want je hebt een geperforeerd, regelmatig rooster nodig.

De houten kruissteekdecoraties van Baker Ross tonen bijvoorbeeld dat geperforeerde houten vormen met draad en lint worden aangeboden voor seizoensversiering.

De uitleg over kruissteken van Figured’Art beschrijft zowel volledige kruisjes na elkaar als rijen halve steken die je daarna aanvult.

Tot slot

Met negen kruissteken leer je het steekprincipe op een klein houten plaatje, en je houdt er een herfstdecoratie aan over.

Verder lezen: Kruissteek Borduren voor Beginners: Zo Start je met Aïda en Patroon. · Herfstkaart borduren op papier: een blad in rijgsteek.