Herfstkaart prikken zonder draad: een eenvoudig blad

Een geprikte herfstkaart is een wenskaart met een tekening van kleine gaatjes in papier, waardoor een gekleurde ondergrond zichtbaar wordt. Je maakt de gaatjes met een prikpen en laat het papier ertussen heel. Er komt geen borduurgaren aan te pas en je prikt het blad niet uit.

Bekijk voor seizoensinspiratie de herfstideeën met bladeren. Voor prikgereedschap is er Aduis over borduurkarton en prikken; deze kaart gebruikt gescheiden gaatjes en wordt niet rondom uitgeprikt.

In het kort

• Niveau: beginner; rustig en nauwkeurig prikken helpt
• Formaat: een dubbele kaart van 10,5 bij 14,8 cm met een los paneeltje van 9 bij 12 cm
• Probeer de techniek eerst op een restje van hetzelfde papier, want papiersterkte en puntdikte bepalen hoe netjes het resultaat wordt

Wat heb je nodig?

• gekleurde dubbele kaarten met enveloppen, bij voorkeur roestkleurig, gesloten formaat 10,5 bij 14,8 cm
• glad, ongestreken papier van ongeveer 160 tot 180 g/m², crème of lichtbeige voor zichtbaar contrast
• een prikmat van vilt, bijvoorbeeld 18 bij 12,5 cm en 10 mm dik
• een prikpen met houten greep die prettig in je hand ligt
• dunne dubbelzijdige kleefband voor papier. Dikke afstandskussentjes zijn voor deze vlakke kaart niet nodig
• potlood, gom, schaar en meetlat

Gebruik een prikmat die voor dit werk bedoeld is, op een stevige tafel. Een keukenhanddoek beschermt niet betrouwbaar tegen een scherpe punt. Bewaar de prikpen na afloop beschermd en buiten bereik van kinderen. De punt mag bij een proefje nooit door de mat tot op het tafelblad komen.

Stap voor stap

Stap 1: Maak eerst een papierproef Knip een restje van ongeveer 4 bij 6 cm uit hetzelfde papier als je paneel. Leg het op de prikmat en teken vijf stippen met ongeveer 4 mm tussenruimte. Prik loodrecht en met zo weinig mogelijk kracht, net genoeg om door het papier te gaan. Hou je andere hand naast het werk, nooit onder de punt. Bekijk voor- en achterkant. De gaatjes moeten afzonderlijk blijven, zonder scheurtjes ertussen. Richt op kleine openingen van hoogstens ongeveer 1 mm en duw een taps toelopende punt niet steeds dieper. Scheurt het papier, probeer dan kleinere gaatjes of steviger papier.

Stap 2: Knip het paneel op maat Meet een rechthoek van 9 bij 12 cm en knip hem uit. Leg hem los op de gesloten kaart. Gecentreerd blijft links en rechts 0,75 cm zichtbaar en boven en onder 1,4 cm. Die rand geeft rust en maakt de roestkleurige ondergrond deel van het ontwerp. Prik alleen het losse paneel, niet de dubbele kaart of de schrijfzijde.

Stap 3: Teken een eenvoudig blad Teken op kladpapier een langwerpig blad van ongeveer 5 bij 8 cm: een afgeronde ovaal die aan beide uiteinden zacht toeloopt. Knip de vorm uit, leg hem midden op het paneel, eventueel een beetje schuin, en trek de omtrek heel licht over met potlood. Elke priklijn blijft minstens 1 cm van de paneelrand. Teken één middennerf van de onderste naar de bovenste punt. Voor een eerste kaart zijn omtrek en middennerf genoeg.

Stap 4: Verdeel de prikpunten Zet lichte stipjes op de omtrek, ongeveer 4 mm uit elkaar. Verdeel ze rond de bladpunten gelijkmatig zonder twee stippen bijna op elkaar te zetten. Maak daarna stippen op de middennerf met dezelfde afstand. Laat de middennerf ongeveer 4 mm vóór de bovenste en onderste omtrek stoppen, zodat daar geen dubbele of opeengepakte gaatjes ontstaan. De stippen zijn een leidraad, geen telpatroon. Geef sterke papierbruggetjes voorrang op volmaakte symmetrie.

Stap 5: Prik in korte gedeelten Leg het paneel vlak op de mat. Begin aan een zijkant van het blad en werk telkens een klein stukje verder. Verplaats of draai het papier zodat de stippen bereikbaar blijven, en draai niet met je pols in een ongemakkelijke hoek. Til de pen na elk gaatje recht op en wrik niet. Prik eerst de omtrek en daarna de middennerf. Neem even pauze als je harder gaat duwen of je greep verkrampt. Maak geen reeks kaarten voordat het eerste paneel netjes lukt.

Stap 6: Controleer en gum voorzichtig Controleer of alle bedoelde stippen geprikt zijn. Gum potloodlijnen licht weg op een schone vlakke ondergrond, zonder over de kwetsbare lijn te schrobben. Kleine opstaande papiervezels mag je laten zitten. Een beschadigde plek herstel je niet met extra gaatjes ernaast. Neem liever een nieuw paneeltje als een scheur doorloopt of het blad bijna loskomt.

Stap 7: Bevestig het paneel op de kaart Leg het paneel op de roestkleurige kaart en beoordeel het contrast. Breng dunne dubbelzijdige kleefband aan op de achterkant, alleen langs de vier buitenranden. De band mag nergens achter de prikgaatjes lopen, want daar wil je de kaartkleur zien. Verwijder de beschermstrookjes, plaats het paneel zorgvuldig en druk de ongeprikte randen zacht aan. De kleefband moet geschikt zijn voor beide papiersoorten. Test bij twijfel eerst twee restjes en controleer later of de verbinding blijft zitten.

Stap 8: Schrijf en controleer de afwerking Schrijf je boodschap binnenin, bijvoorbeeld een bedankje of een uitnodiging voor een kopje thee. Vouw de kaart dicht en weer open: het paneel mag niet loskomen of tegen de vouw drukken. Schuif de kaart zonder kracht in de envelop. Controleer formaat, gewicht en de verzendvoorwaarden voordat je haar op de post doet.

Variaties

• een reeks met hetzelfde blad op verschillende ondergronden: roest, mosgroen en donkerbruin
• een kleiner blad met meer witruimte
• alleen de omtrek prikken, zonder middennerf
• twee bladeren op één paneel, met genoeg ruimte ertussen

Tips

Maak eerst een proef. Prik loodrecht en met weinig kracht. Prik alleen op een prikmat.

Tot slot

Kleine gaatjes in een lichte lijn vormen een blad, en de kleur van de kaart schemert erdoorheen.

Verder lezen: Herfstkaart maken met frottage: bladeren en waskrijt. · Herfstkaart maken met geweven papier: stap voor stap.