Herfstkaart maken met aquarel en zoutstructuur

Een herfstkaart met aquarel en zout is een handgemaakte wenskaart waarop zoutkorrels lichte, onregelmatige patronen vormen in nog vochtige waterverf. Als het papier helemaal droog is, verwijder je het zout en werk je de achtergrond af met eenvoudige getekende blaadjes.

Zie ook Marjan van Atelier De Morgenster legt de nat-in-nattechniek uit.

In het kort

• Niveau: beginner; rustig schilderen en een eenvoudige bladomtrek tekenen volstaan
• Formaat: een paneel van 11 bij 16 cm op een kaartfront van 13 bij 18 cm
• Het papier moet volledig drogen, in twee momenten werken
• Maak eerst een proefstukje

Wat heb je nodig?

• aquarelpapier van 300 g/m², bijvoorbeeld A5-vellen
• een doos aquarelverf met geel, rood en bruin
• een zacht rond penseel, ongeveer maat 10
• blanco kaarten van 13 bij 18 cm met enveloppen
• gewoon grof keukenzout
• een fijne bruine of zwarte tekenpen, geschikt voor droog papier
• dunne dubbelzijdige hobbytape voor papier
• schaar, liniaal, potlood, waterpot, mengbordje en een droge zachte borstel
• een afwasbaar werkblad of beschermplaat

Neem geen badzout met kleurstoffen, olie of geurstoffen. Hou gebruikt zout en schildergerei apart van voedselbereiding.

Stap voor stap

Stap 1: Bereid kaart en proefpapier voor Knip een aquarelpaneel van 11 bij 16 cm, zodat op een kaartfront van 13 bij 18 cm rondom 1 cm rand blijft. Bewaar een restje aquarelpapier voor je proef. Zet de blanco kaart apart, die wordt niet nat.

Stap 2: Maak een kleine zoutproef Bevochtig het restpapier met schoon water en voeg wat verdunde aquarel toe. Het oppervlak moet vochtig zijn, zonder diepe plasjes. Strooi enkele zoutkorrels op één helft en laat de andere helft vrij, zodat je na het drogen het verschil ziet.

Stap 3: Meng twee warme kleuren Meng geel met een beetje bruin voor een okertint, en geel met wat rood en hooguit een tipje bruin voor een zacht roestoranje. Test de tinten op een droog papierrandje. Begin met weinig bruin, want een te donkere mengeling wordt niet vanzelf helder.

Stap 4: Schilder de achtergrond Leg het paneel plat op je beschermde ondergrond en bevochtig de voorkant gelijkmatig. Neem overtollig water weg met een schoon, bijna droog penseel. Breng eerst brede gele vegen aan en voeg daarna roestoranje toe, zodat de kleuren in elkaar vloeien. Blijf niet borstelen, anders verdwijnt het kleurverschil.

Stap 5: Strooi het zout Verdeel een klein snufje zout over enkele vochtige gekleurde zones, met ruimte tussen de korrels en rustige plekken voor de bladtekening. Te droog papier geeft weinig reactie, bij grote plassen lost het zout sterk op. Het juiste moment verschilt per papier en verf, dus gebruik je proef als houvast.

Stap 6: Laat volledig drogen Laat het paneel horizontaal en ongestoord aan de lucht drogen. Een oppervlak dat na een halfuur droog lijkt, kan onder de korrels nog vochtig zijn. Gebruik geen haardroger, want dat kan korrels verplaatsen. Ga pas verder als het hele papier droog is.

Stap 7: Verwijder het zout Hou het droge paneel boven een bakje en laat losse korrels eraf vallen. Borstel de rest zachtjes weg. Schraap niet met een nagel of mes. Blijven korrels vastzitten, laat het paneel dan langer rusten. Gebruik geen extra water, want de aquarel kan opnieuw uitlopen.

Stap 8: Teken twee eenvoudige blaadjes Test je tekenpen op het proefpapier. Teken twee langwerpige ovale blaadjes met een spitse punt op rustige delen van de achtergrond, elk met één middennerf en enkele korte zijnerven. Je tekent rechtstreeks op het gekleurde vlak. Wie liever groter werkt, tekent één ruim blad.

Stap 9: Monteer en controleer de kaart Leg een licht gebogen, volledig droog paneel tussen twee schone vellen papier onder een vlak boek. Controleer dat er geen zoutresten of natte inkt zijn. Breng dunne dubbelzijdige tape aan op de achterkant, langs de randen en eventueel in het midden. Leg het paneel eerst zonder verwijderde beschermstroken op zijn plaats, plak het dan recht vast en druk zacht aan. Controleer of de kaart sluit en zonder wringen in de envelop past.

Variaties

• een mistige boskaart met zachtgroen in plaats van roestoranje
• een kaart zonder tekening, waarbij de zoutstructuur het onderwerp is
• een reeks proefvlakken met dezelfde twee kleuren en een andere hoeveelheid water
• een groter paneel waaruit je na het drogen het mooiste deel snijdt

Maak van een mislukt proefstuk kleine decoratiestrookjes voor de binnenkant, alleen van volledig droge, zoutvrije stukken.

Tips

Werk op een proefpapier eerst. Gebruik weinig bruin bij het mengen. Forceer vastzittende korrels niet los.

De uitleg over aquarelverf en zout van Hartem laat zien hoe je met zout verschillende organische structuren kunt maken.

Tot slot

Zout en aquarel doen het meeste werk: jij kiest alleen kleuren en de plek van de blaadjes.

Verder lezen: Aquarelkaart Maken voor Beginners: Zachte Handgemaakte Kaart met Water en Kleur. · Herfstkaart maken met frottage: bladeren en waskrijt.