Patroon

Geknoopt haarnetje (resilles) uit 1827: patroon uit Penelope

Nathalie1 november 20264 min lezenGevorderd

Een fijn geknoopt haarnetje op 80 steken in het rond, 45 toeren hoog, met lint en strikken. Complete werkbeschrijving uit 1827, met de oude maten vertaald naar millimeters en centimeters.

Van inspiratie naar maken

Leuk gevonden? Bewaar het.

Zet dit artikel bij je bewaarde ideeën. Later start je er een project van: stappen afvinken, materialen bijhouden en notities toevoegen.

Naar mijn bewaarde ideeën

Een resilles of resille is een fijn geknoopt haarnetje dat je draagt in plaats van een muts. In 1827 schreef Penelope, het eerste Nederlandse vrouwentijdschrift, dat deze netjes "van saaijet of vloszijde geknoopt" een kwart eeuw eerder al gedragen werden en toen in Frankrijk weer in de mode kwamen. De werkbeschrijving die het blad erbij gaf was overgenomen uit het Parijse Journal des Femmes. Hieronder staat die beschrijving, bewerkt naar het hedendaagse Nederlands.

Het is een compact project: je knoopt tachtig steken in het rond tot een buis van 45 toeren, maakt de bovenkant dicht en rijgt een lint door de onderste toer. Wij hebben het netje zelf niet nagewerkt; de beschrijving volgt de historische bron stap voor stap.

Wat je nodig hebt

ongeveer 10 gram fijn vierdraads katoen - de bron noemt "een lood" (10 gram in het toen net ingevoerde stelsel) en adviseert groen, rood, wit, blauw of bruin
of, als luxe variant, crepe-zijde ("soye crue") met smal knooplint
een fijn knoop- of netpennetje van 6 millimeter omtrek (ongeveer 2 millimeter dik)
een plat houtje (maaslatje) van 3 centimeter breed
een stopnaald
2,3 meter lint van 2,5 centimeter breed

De oude maten even vertaald

De bron werkt met de toen nieuwe Nederlandse namen voor metrische maten. De ijkwet van 1816 noemde een meter een "el", een decimeter een "palm", een centimeter een "duim" en een millimeter een "lijn". Waar Penelope "6 lijnen", "3 duim" en "twee Nederlandse ellen en drie palmen" schrijft, lees je dus 6 millimeter, 3 centimeter en 2,3 meter. Regionale oudere betekenissen van duim en lijn bestonden ook, maar een Amsterdams tijdschrift uit 1827 gebruikte de nieuwe wettelijke namen.

Zo pak je het aan

**Zet 80 steken op in het rond op het pennetje.** De bron zegt "als eene beurs": knoop de mazen rondom aan elkaar, elke maas rond het pennetje, zodat ze even groot worden.
**Knoop 45 toeren hoog.** Je krijgt een buisvormig net.
**Knoop een laatste toer op het houtje van 3 centimeter.** Die brede toer wordt de onderste rand van het netje.
**Neem de bovenkant dicht met een naald.** Rijg de draad door de eerste toer en trek hem aan.
**Rijg het lint erdoor.** Vouw het lint dubbel, steek de lus door de laatste brede toer en knoop het netje voor op het hoofd vast. Van wat overblijft maak je zes strikken; hecht die boven aan het netje.
**Kleuradvies uit 1827:** voor een blonde: rood en bruin, blauw en wit of groen en bruin; voor een brunette: rood en zwart, blauw en zwart of groen en zwart.

Als versiering noemt de bron nog een pluim, strik of diadeem halverwege, geknoopt door enkele toeren heen en weer op het breedste houtje op de voorste helft, met daarboven nog een toer op "de kleine ronde moule". Wat dat molletje precies was, is niet zeker - begin daarom met het basismodel hierboven.

Bron en licentie

Deze beschrijving komt uit Penelope, of Maandwerk aan het vrouwelijk geslacht toegewijd, VIIe deel (1827), p. 116-117, waar redactrice A. B. van Meerten-Schilperoort de werkbeschrijving overnam uit het Journal des Femmes. Het tijdschrift is publiek domein. De digitale scan staat bij HathiTrust ("Public Domain, Google-digitized"); HathiTrust stelt expliciet geen beperkingen aan tekst die van de scans is overgeschreven of bewerkt. De tekening bij dit artikel is een eigen schematische weergave van de beschreven techniek, geen reproductie van een scan.