Deense papieren kersthartjes vlechten voor beginners

Deense gevlochten papieren hartjes zijn kleine hartvormige mandjes die je maakt door twee dubbelgevouwen papierdelen in elkaar te vlechten. Anders dan bij vlak papierweven schuif je de stroken beurtelings door elkaars lussen, waardoor een open binnenruimte ontstaat. Met twee contrasterende kleuren maak je een warme kerstversiering.

Voor de traditie is er het Nederlandstalige interview over kersthartjes bij Søstrene Grene. De stapfoto's van het hartjesmandje bij KiwiCo tonen het binnen-buitenprincipe van de lussen.

In het kort

• Geschikt voor beginners die rustig willen oefenen; het eerste vlechtwerk vraagt wat geduld
• Basis: soepel gekleurd papier, een papieren sjabloon, potlood, liniaal, schaar en lijmstift
• Startmaat: twee stroken van 9 bij 27 cm, een per kleur
• Maak eerst een proefhart met jouw papier voordat je een reeks knipt

Wat heb je nodig?

• Soepel gekleurd A4-papier in minstens twee duidelijk verschillende kleuren, bijvoorbeeld 80 tot 100 g/m2
• Een vel steviger papier voor je herbruikbare sjabloon
• Potlood en liniaal
• Papierschaar
• Lijmstift voor papier
• Gewoon papier voor een eerste proef
• Een cirkelvormig voorwerp of passer voor de ronde bovenkant van het sjabloon

Vermijd voor je eerste hart dik kaartkarton, broos oud papier en sterk glanzende vellen die moeilijk buigen. Twee duidelijk verschillende kleuren helpen je de lussen terug te vinden.

Stap voor stap

Stap 1: Maak een duidelijk sjabloon

Teken op steviger papier een rechthoek van 9 bij 13,5 cm; de onderste korte zijde wordt straks de vouwrand. Meet vanaf die onderrand aan beide lange zijden 9 cm omhoog en teken tussen die punten een halve cirkel met diameter 9 cm. Knip het sjabloon uit. Teken twee kniplijnen vanaf de onderrand, een op 3 cm en een op 6 cm vanaf de linkerzijde, elk 9,2 cm lang.

Stap 2: Knip en vouw twee papierstroken

Knip uit elke kleur een strook van 9 bij 27 cm en vouw iedere strook dwars dubbel tot een dubbel papierdeel van 9 bij 13,5 cm. Leg de korte randen precies op elkaar en strijk de vouw glad. Op een A4-vel van 21 bij 29,7 cm passen twee stroken naast elkaar, dus met een vel per kleur bereid je twee harten voor.

Stap 3: Rond af en knip de lussen

Leg het sjabloon met de rechte onderrand exact tegen de vouw van een papierdeel, trek de buitenvorm en de kniplijnen over en knip door beide lagen tegelijk de ronde bovenkant uit. Knip daarna vanaf de gevouwen onderrand over de twee rechte lijnen en stop op het aangegeven eindpunt. Herhaal voor de andere kleur. Elk deel heeft nu drie dubbelgevouwen stroken van 3 cm breed; knip de lusverbindingen aan de vouw niet open.

Stap 4: Herken binnen en buiten

Noem je kleuren A en B en nummer de drie stroken van elk deel met kleine potloodcijfers. Leg de delen ongeveer haaks op elkaar, met de ronde delen naar buiten. "A door B" betekent: open de twee lagen van lus B en schuif de volledige dubbelgevouwen lus A ertussen. Je legt dus niet een papierlaag boven of onder een andere, maar schuift complete lussen door elkaar.

Stap 5: Vlecht de eerste strook

Schuif A1 eerst door B1, open daarna A1 en schuif B2 erdoor, en schuif vervolgens A1 door B3. Het patroon is dus A door B, B door A, A door B. Schuif de kruisingen voorzichtig op hun plaats zonder hard te trekken en stop wanneer een knipeinde begint in te scheuren.

Stap 6: Vlecht de tweede en derde strook

Voor A2 wissel je het patroon om: B1 door A2, A2 door B2 en B3 door A2. Voor A3 gebruik je weer het patroon van A1: A3 door B1, B2 door A3 en A3 door B3. Je hebt nu negen kruisingen in een patroon van drie bij drie; verdeel ze rustig zodat de kleuren aan beide zijden afwisselen.

Stap 7: Controleer het mandje

Open de ruimte tussen de twee hartzijden voorzichtig. Beide kanten moeten kunnen wijken zonder dat een lus losscheurt. Blijft alles plat en dicht, dan is ergens gewoon boven-onder geweven in plaats van door een dubbele lus; controleer de laatste rij eerst en werk zo nodig een rij tegelijk terug. Forceer het papier niet.

Stap 8: Bevestig een licht papieren hengsel

Test de lijmstift eerst op een restje. Knip een hengsel van ongeveer 1,5 bij 18 cm en lijm elk uiteinde over ongeveer 1,5 cm op de binnenzijde van een ronde harthelft, boven het vlechtwerk; laat het middendeel een boog vormen en plak voor- en achterkant niet aan elkaar. Volg de aanwijzingen van je lijmstift en test daarna eerst het lege hart. Het hengsel is bedoeld voor lichte decoratie, niet als draaglus. Houd papier weg van echte kaarsen, warmtebronnen en vocht.

Variaties

• Bordeaux en roomwit voor een klassieke, rustige kerstuitstraling
• Mosgroen met lichtgeel voor een zachtere winterversiering
• Eerst twee effen proefkleuren, daarna pas bedrukt papier; een druk dessin maakt fouten minder zichtbaar
• Een korte wens op een los kaartje in het hart, zonder het hengsel te belasten
• Een paar lege hartjes als versiering bij een gastgeschenk

Wil je vergroten, schaal dan het hele sjabloon en de strookbreedtes samen en maak een nieuwe proef. Deze uitleg behandelt drie stroken per kleur.

Tips

• Papiermaker Anne Sofie Sonderby adviseert in een interview over kersthartjes een herbruikbaar sjabloon van harder papier, tekenen op de achterkant van het werkpapier en niet tekenen uit de losse pols; haar andere advies is klein beginnen en eerst vertrouwd raken met het vlechten.
• Leg ongevlochten en gevlochten delen apart, werk een rij volledig af en controleer meteen de binnenruimte.
• Las een pauze in wanneer je merkt dat je harder gaat trekken.
• Het vlechtwerk hoef je niet vast te lijmen; de lussen grijpen in elkaar. Gebruik lijm alleen voor het hengsel.
• Doe geen onverpakte voeding in het hart; knutselpapier en lijm zijn geen voedselveilige verpakking.
• Bewaar de hartjes leeg, droog en zonder druk op het hengsel, en controleer voor hergebruik op scheuren en loslatende lijm.

Tot slot

Begin met een rustig proefhart, controleer of het mandje opent en bevestig pas daarna het hengsel. Een klein geslaagd werkje levert meer inzicht op dan twintig geknipte onderdelen die je nog moet herstellen. Bewaar je sjabloon met een notitie over het gebruikte papier.

Verder lezen: Herfstkaart maken met geweven papier: stap voor stap. · Papieren Cadeaudoosje Maken: Geschenkverpakking met Rillijnen en Lint.