Antimakassar haken: sterrenbloemen uit een boekje van 1946

Een antimakassar is het gehaakte doekje dat over de rugleuning en de armleuningen van een stoel of bank ligt. Vroeger beschermde het de bekleding tegen vet haar en vuile handen, nu is het vooral een sierstuk dat een oude fauteuil weer cachet geeft. Dit patroon komt uit Star Book No. 46 van de American Thread Company uit 1946 en heet daar Star Flowers. Het bestaat uit kleine motiefjes van ongeveer vijf centimeter die je in de laatste toer aan elkaar haakt. Voor een rugdoek zijn 38 motiefjes nodig, voor elke leuning 17.

Wat je nodig hebt

• gemerceriseerd haakkatoen nr. 30; de bron noemt Star Mercerized Crochet Cotton, artikel 20, 2 bollen van 325 yard, dus ongeveer 300 meter per bol, in wit, ecru of creme
• een stalen haaknaald nr. 12, ongeveer 1 mm
• een stopnaald om de draden weg te werken

Dit is echt fijn haakwerk. Haak je met een dikkere katoen of een gewone haaknaald, dan wordt het motiefje groter en heb je minder vierkantjes nodig voor dezelfde leuning. De verhoudingen blijven gelijk, alleen de maten uit de bron hieronder veranderen mee.

Maten uit het originele patroon

• motiefje: ongeveer 5 bij 5 centimeter, dat is 2 inch
• rugdoek: ongeveer 29 bij 43 centimeter, dat is 11 1/4 bij 17 inch, met 38 motiefjes
• leuningdoek: ongeveer 29 bij 21 centimeter, dat is 11 1/4 bij 8 1/4 inch, met 17 motiefjes

Het motiefje haken

Toer 1: zeven punten rond een ring

Haak 8 lossen en sluit ze met een halve vaste tot een ring. Haak 4 lossen; die vervangen het eerste dubbele stokje. Maak in de ring een cluster van drie dubbele stokjes: sla de draad twee keer om de naald, steek in de ring, haal de draad door en haak twee lussen af, herhaal dat nog een keer en haak dan alle lussen in een keer af.

Haak daarna zes keer: 5 lossen en een cluster van drie dubbele stokjes in dezelfde ring. Eindig met 3 lossen en een stokje in de eerste cluster. Je hebt nu zeven punten met zeven boogjes van 5 lossen ertussen, en de draad staat klaar om aan de volgende toer te beginnen.

Toer 2 en 3: twee keer dezelfde toer

Haak een vaste in de ruimte van 3 lossen, 3 lossen en nog een vaste in dezelfde ruimte. Haak dan 9 lossen, een vaste in het volgende boogje, 3 lossen en een vaste in hetzelfde boogje; herhaal dat zes keer, zodat elk boogje een eigen lus krijgt. Sluit de toer met 4 lossen en een dubbel stokje in de eerste vaste.

Haak de derde toer precies hetzelfde. Na twee toeren heb je rond elk punt een lus van 3 lossen en daartussen bogen van 9 lossen.

Toer 4: de hoeken

Haak een vaste in de ruimte, 3 lossen en een vaste in dezelfde ruimte. Haak 10 lossen en maak in het midden van de volgende lus: 2 stokjes met 2 lossen ertussen, 2 lossen, een dubbel stokje, 10 lossen, nog een dubbel stokje in dezelfde steek, 2 lossen en weer 2 stokjes met 2 lossen ertussen. Haak 10 lossen en een vaste in de volgende lus. Herhaal dit twee keer, zodat drie zijden met drie hoeken ontstaan.

Werk daarna de vierde zijde: 3 lossen, een vaste in dezelfde lus, 10 lossen en een hoek zoals hiervoor. Sluit met 10 lossen en een halve vaste in de eerste vaste en hecht af. Het motiefje is nu vierkant met vier opengewerkte hoeken.

Motiefjes aan elkaar haken

Je haakt de vierkantjes niet achteraf vast, maar tijdens de laatste toer. In plaats van een ketting van 10 lossen haak je 5 lossen, een halve vaste in het midden van het overeenkomstige boogje van het vorige motiefje en weer 5 lossen terug. Zo ontstaat een onzichtbare verbinding en blijven de hoeken open.

Voor een rugdoek haak en verbind je 38 motiefjes, voor een leuningdoek 17 per leuning. De foto uit het boekje laat zien hoe de motiefjes in blokken bij elkaar liggen, met een smallere rand eromheen.

De rand

Langs de buitenkant komt een schelprand. Haak in elke boog van 10 lossen: 6 vasten, 4 lossen en 6 vasten. Tussen de schelpen meerder je met vasten, zodat de rand plat blijft en niet intrekt. Werk zo helemaal rond en hecht af.

Afwerking

Werk alle draden weg aan de achterkant. Leg het doek met de goede kant naar beneden op een handdoek, speld de punten vast en laat het drogen. Zo blijven de motiefjes vierkant en liggen de schelpen mooi vlak op de leuning.

Bron en licentie

Dit is patroon 4607, Star Flowers, uit Star Book No. 46 Chair Backs van de American Thread Company uit 1946. Het boekje is publiek domein (Public Domain Mark 1.0) en staat volledig online bij Internet Archive, samen met de teltekening en de originele foto's.

Deze Nederlandse bewerking is een eigen vertaling van de werkbeschrijving. De maten, steken en aantallen zijn overgenomen uit de bron; er zijn geen steken of hoeveelheden bij verzonnen. Beeld: pagina uit het boekje, publiek domein, via Internet Archive.

Bron: Star Book No. 46, Chair Backs (American Thread Company, 1946)